MIDDEN - DELFLAND

Het Bonte Huys

Op het uiterste puntje van de Harnaschpolder aan de Noord-Hoornseweg in Den Hoorn staat een woning met een lange geschiedenis. Op de woning hangt een bordje: "Bonte Huis". Alleen fietsers vinden er een doorgaande weg! Vroeger, aan het begin van de 16e eeuw, noemde men de toenmalige hoeve "Swetshoeck". Het huis ligt immers aan de Zweth, de Grens met Rijswijk en Wateringen. Na 1600 wordt het gebouw het "Bonte Huys" genoemd. 

Aan het begin van de 80-jarige oorlog was er flink wat ellende in de regio. 1566 was het pestjaar. In 1570 was er de Allerheiligenvloed met grote overstromingen. Eind 1573, toen de Spanjaarden onder aanvoering van veldheer Valdez ons gebied bezette, vluchtten de plattelandsbevolking naar de stad Delft. Later, in 1574,  waren de polders rondom Delft onder water gezet om de Spanjaarden tegen te houden. Na Leiden's ontzet, 3 oktober 1574, begon heel langzaam de opbouw. 


Perkamenten kaart ca. 1530, rechtsonder het Bonte Huys; naar links de Noord-Hoornseweg

Van de vele eigenaars van het Bonte Huys is de Delftse burgemeester Jan de Groot, vader van de bekende Hugo de Groot (boekenkist), zeker niet de minste. Van 1588 tot 1596 was hij de eigenaar. Het huis verpachtte hij, maar hij gebruikte de "opkamer" tijdens zijn verblijf. 

De bekende Delftse familie van Kinschot bezat het gebouw van 1653 tot 1668. Ook de toenmalige eigenaresse van de buitenplaats Sion, Jonkvrouwe Jacoba Sara Justina van Hogendorp, kocht het Bonte Huys in 1770, maar verkocht het al snel erna. Bij het Bonte Huys hoorde tot die tijd ook flink wat land, vooral in de Rijswijkse Hoekpolder, aan de overkant van de Zweth. Het Bonte Huys werd zonder dit land verkocht aan Gerrit Tettero. Hij vroeg vervolgens een drankvergunning aan bij de schout en schepenen van de gemeente "Hof van Delft" om op die manier aan inkomsten te komen. Zo veranderde het Bonte Huys van hoeve naar herberg. Vóór de herberg het Bonte Huys werd er jaarlijks een kermis gehouden waarbij uiteraard ook de kastelein goede zaken deed. 

Ook de ligging aan de vaarroute naar Delft gaf zijn inkomsten. E  is ook enige tijd een kruidenierswinkeltje geweest. De uitspanning met speeltuin hield pas op te bestaan in 1976. Het gebouw werd toen flink verbouwd en kreeg toen alleen een woonfunctie. Ook in 1963 werd het aanzicht van het gebouw behoorlijk veranderd door de verlaging van de daklijn van de opkamer. 

De komst van de AWZI (Afvalwaterzuiveringsinstallatie van Delfland) heeft deze historisch plaats gelukkig ongemoeid gelaten; maar het is nu wel een eenzaam eilandje in dit industriegebied. 

Bronnen:

  • Monumenten en Historische Merkwaardigheden, Historische Vereniging Oud-Schipluiden, 1988.
  • J. Ham, Vier eeuwen Bonte Huys, een huisonderzoek op Den Hoorn, 1996.