Raadhuis Dorpsstraat 12
Een trotse burgemeester D. van Gent heette op 10 mei 1928
een groot aantal genodigden, waaronder de raadsleden en
vertegenwoordigers van verenigingen en instellingen, welkom in het
nieuwe raadhuis. De bijeenkomst was georganiseerd ter gelegenheid van
de officiële opening van het gebouw. Bij afwezigheid van de
commissaris van de koningin, verrichte de burgemeester deze handeling.
|
| Aan de feestelijke gebeurtenis was ruim een jaar van voorbereiding
en bouwen vooraf gegaan. In zijn feestrede schetste Van Gent de groei
van de gemeente Schipluiden van ruim 1000 inwoners rond 1900, naar
meer dan 3500 in 1929 en de consequenties van deze groei voor de
behuizing van de gemeentelijke diensten. Nadat de gebruikelijk woorden
door politieke en andere vertegenwoordigers waren gesproken, kon het
gebouw bezichtigd worden. Voor de inwoners was er, een kleine week
later, een open dag georganiseerd, waarvan druk gebruik werd gemaakt.
De nieuwe behuizing van de gemeente verving het raadhuis aan de
Dorpsstraat (op nummer 12). Dat pand was in 1878 door de gemeente
aangekocht van de heer Van Leeuwen en deed, behalve als secretarie,
ook dienst als ambtswoning voor de burgemeester. De raadsvergaderingen
werden in de tuinkamer van het huis gehouden. Tot 1912 bleef deze
situatie gehandhaafd. In dat jaar betrok burgemeester Musquetier
het huis Dorpsstraat 14 en kon het raadhuis verbouwd worden. De
secretarie werd vergroot, er kwam een raadzaal en er werd een woning
voor de veldwachter/bode J. Kerver gemaakt.
|
Dorpsstraat 12 - 'Raadhuis'
|
Een nieuw Raadhuis
De opheffing van de gemeente Hof van Delft op 1 januari 1921
zorgde voor een belangrijke uitbreiding van Schipluiden. Den Hoorn, 't
Woudt en de Groeneveldse-, Woudse-, Harnas-, en
Voordijkshoornsepolders werden aan het grondgebied van Schipluiden
toegevoegd. In diezelfde periode werd een eigen elektriciteits- en
waterbedrijf opgericht, dat veel administratie met zich meebracht.
Vergroting van de ruimte bleek steeds harder nodig, zeker ook omdat in
de jaren dertig het aantal raadsleden van 7 naar 11 gebracht zou
worden. Uitbreiding in de Dorpsstraat bleek niet goed mogelijk, dus
moest naar een andere plaats worden uitgekeken.
|
| Op de agenda van de raadsvergadering van 22 november 1927 stond als
punt 4: de aankoop van ca. 1400 m2 grond van J.G. Jansen, voor
eventuele nieuwbouw van de gemeente. Het besluit om een nieuw raadhuis
te bouwen op die grond aan de Keenenburgweg kwam in de vergadering van
31 januari 1928 tot stand. Twee van de zeven raadsleden stemden tegen;
de een vond de plaats niet geschikt omdat het te ver buiten de kern
zou liggen, de ander achtte de situatie nog niet dringend genoeg.
De opdracht voor het ontwerpen van het gebouw werd begin februari
verleend aan Jos Margry uit Rotterdam. Deze architect was een
bekend bouwer van r.k. kerken en had tevens een atelier voor
kerkelijke kunst. 'Leverancier van Z.H. den paus' vermeldde het
briefhoofd van de toen amper 40 jaar oude architect. Waarom de keuze
op deze architect viel is net bekend.
|
 |
| In maart 1928 legde Margry zijn tekeningen en begroting
op tafel bij het gemeentebestuur. Over de tekeningen was men zeer
tevreden, maar de begroting viel B. en W. nogal tegen. Het college
besloot de plannen toch aan de Raad voor te leggen, maar tegelijk de
architect te manen de kosten in de hand te houden. |
| Bij de aanbesteding, die op 8 mei 1928 plaatsvond, bleken 11
aannemers uit de streek geïnteresseerd in het project. De laagste
inschrijver, G. Ruygt en A.J. Angenent uit Nootdorp, kreeg het werk
gegund. De offerte van fl. 39.400,-- bleef onder de begroting
van de architect. Met de grond, de c.v.-installatie, het
architectenhonorarium enz. kwamen de totale bouwkosten op ca. fl.
55.000,-- Op 26 juni 1928 gaven B. en W. de vergunning "voor den
bouw van een nieuw Raadhuis met conciërgewoning". Nog in
diezelfde maand ging de eerste van de ruim 160 palen van bijna 18
meter de grond in. De eerste steen werd op 21 augustus gelegd door
burgemeester Van Gent. |
|
Een maand later dan gepland, op 1 februari 1929, kon
het gemeentehuis in gebruik worden genomen. De officiële opening
moest wachter tot april, omdat door de strenge winter de bestrating
niet gereed was gekomen. De gemeenteraad vergaderde voor het laatst in
het oude raadhui in de Dorpsstraat op 24 januari 1929. De dag erna
werd het pand op een publieke veiling verkocht aan A. Bontebal (de
gevelsteen met het opschrift Raadhuis zit er nog).
60 jaar Raadhuis
Het nieuw gebouwde gemeentehuis bevatte behalve een raadzaal en
secretarie met archiefruimte, een woning met balkon voor de bode.
Daarnaast was er aan de achterkant een stalling voor de
motorbrandspuit én een tweetal "naar de eischen des tijds
ingerichte arrestantenlokalen".
|
| Een jaar later, zomer 1930, werd een vijver met fontein in het
plantsoen aangelegd. Het was een geschenk van de heer Gijsberti
Hodenpijl, 'Ambachtsheer van Schipluiden'. De voorzijde van het
gebouw, met een volledig symmetrische gevel, bleef door de jaren heen
ongewijzigd. Een opvallend detail is de twee zandstenen gevelstenen
boven de boogvormige ramen naast de deur. Op een van de stenen staat
het wapen van Schipluiden, op het andere dat van de provincie
Zuid-Holland. |
|
| De achterkant onderging wel een aantal veranderingen. Al na vijf
jaar, in 1934, werd de ruimte die als stalling van de brandspuit
dienst deed verbouwd tot kamer voor de burgemeester. In plaats van de
grote deuren kwamen twee ramen en de vloer werd op de hoogte van de
secretarie gebracht. Ruim dertig jaar later werden de conciërgewoning
en daarna de arrestantenlokalen bij de kantoorruimte getrokken. De
extra grote deur voor de woning kwam te vervallen en werd evenals de
kleine tralieraampjes, vervangen door drie grote ramen.
Iedere inwoner van de gemeente Schipluiden komt wel eens in het
gemeentehuis, maar niet altijd om er rond te kijken. Zowel de hal als
de raadzaal bevatten een aantal opmerkelijke zaken. Behalve de 'eerste
steen' in de vestibule, is er nog een marmeren gedenksteen
te vinden. Daarop is de datum van het raadsbesluit om het gebouw te
stichten (31 januari 1928) vermeld, evenals de namen van burgemeester,
wethouders, secretaris, architect, aannemer en de gemeenteopzichter.
Van recentere datum is de 'maatschappelijke ladder', een fraai stuk
houtsnijwerk van de verschillende rangen en standen aangeeft.
|
Het raadsbesluit
|
De glas-in-lood
ramen en wand versieringen vertellen elk hun eigen verhaal.
Een symbool van de welvaart
De opdracht aan architect Margry in 1928 luidde een goed en
representatie gebouw te ontwerpen. Bij de opening in april 1929 zei
burgemeester Van Gent in zijn toespraak: "er is een gebouw
gesticht dat jaren en jaren mee kan gaan". Dat het Margry
gelukt is er een representatief gebouw van te maken is duidelijk. Niet
alleen torent het boven de omgeving uit en is al van verre te zien,
ook de buitenzijde met de hoge trap is zeer karakteristiek. Het
interieur heeft in de loop van zestig jaar wel wat veranderingen
ondergaan. Toch zijn met name het trappenhuis en de raad/trouwzaal het
zeker de moeite waard bekeken te worden. De wens die de architect
uitsprak bij de opening dat "het raadhuis nog vele jaren een
symbool zou mogen zijn van de welvaart van de gemeente
Schipluiden", is zeker in vervulling gegaan.
|
| Na de tweede wereldoorlog groeide de gemeente weer verder.
Woningbouw projecten volgden elkaar met enige regelmaat op. Steeds
meer gemeentelijke diensten werden elders in de gemeente
ondergebracht. Op 12 september 1990 werd een nieuw gemeentehuis
in gebruik worden genomen. Het betreft hier het verbouwde en vergrote
gebouw waar van 1978 tot 1988 de dienst Openbare Nutsbedrijven was
gevestigd aan de Keenenburgweg 55. Een modern "front" gevel
moest een representatieve aanblik geven.
Het Oude Raadhuis werd kort daarna verkocht en wordt nu
bewoond door diverse bedrijven.
|
Van rommelzolder tot vergaderruimte
|
| De representatieve functie van het gebouw is gebleven: nog steeds
wordt het gebouw gebruikt tijdens de jaarlijkse Koninginnedag
en de intocht
van Sinterklaas. Ook de trouwzaal staat nog steeds ter beschikking
voor dit doel. Recent groot onderhoud en verbouwingen hebben het
gebouw beter geschikt aan de huidige eisen. De grote zolder onderging
een metamorfose en bestaat nu uit een moderne, multi- functionele
vergaderruimte. Op 20 november 2002 konden de inwoners van
Schipluiden, evenals in 1929, kennis nemen van dit prachtige gebouw,
klaar voor zijn nieuwe bestemming.
|
Open balkenconstructie van het dak
|
Bronnen:
- Monumenten en Historische Merkwaardigheden, Uitgave van de
Historische Vereniging Oud-Schipluiden, 1988, Het gemeentehuis,
M.L. ten Horn- van Nispen.
- Delftsche Courant
- Foto: Ansichtkaart Raadhuis, Westlands museum.
|
|
