Oude Kerk van Maasland
De Oude kerk (vroeger Hervormde Kerk genoemd) staat op een hoge plaats aan de Gaag waar eerder
een burcht heeft gestaan met er om heen een ronde palissade en gracht.
De burcht was gebouwd in de vroege Middeleeuwen. Bij een overstroming
van de Maas in 1164 ging de vroegere kerk langs de Maas verloren en
Graaf Floris III wees de inmiddels in verval geraakte burcht aan als
locatie voor de bouw van een nieuwe kerk. Van deze kerk is niets meer
aanwezig. De oudste delen van de huidige kerk, delen van de toren, zijn
uit ca. 1400. Het schip is in de vijftiende eeuw gebouwd en de noordbeuk
rond 1500. De parochie Maselant was toen heel groot en omvatte onder
andere De Lier, Schipluiden, Delft en Pijnacker.
De Ridderlijke Duitse Orde, een geestelijke ridderorde die ontstaan
was tijdens de kruistochten, verkreeg in 1241 het patronaatsrecht van de
kerk: de naam van de kerk werd de Maria Magdalena kerk. |
Panorama
van Maasland
|
| Echter, toen Jasper van Egmont, commandeur van de Orde,
overging tot het protestantisme (ca. 1563) werd ook de kerk een
protestantse kerk.
Van Egmont is naast ca. 400 welgestelde gelovigen in de kerk
begraven. In 1614 werd de band met de Duitse Orde verbroken.
Geleidelijk aan werden meer versieringen aangebracht in de kerk,
zoals bijvoorbeeld de gebrandschilderde ramen ca. 1620 (aangeboden door
o.a. de Jacob Frederik van Zeventer, heer van Keenenburg, Ambachtsheer
van Maasland) en een extra luidklok in 1662.
In 1725 werd een nieuw
orgel van de Haagse orgelbouwer Rudolf Carrols in gebruik genomen. |
|
| Op maandag 18 juni 1945 werd in Nederland de overwinning
op Napoleon gevierd in de slag bij Waterloo (18 juni 1815). Het afvuren
van een lichtkogel met een seinpistool veroorzaakte een grote brand waar
bij de kerk vrijwel volledig uitbrandde. Brandweercorpsen uit omliggende
gemeenten schoten te hulp.
De volgende morgen werd de ramp pas echt
duidelijk: alleen de muren stonden nog overeind. De torenspits was
ingestort. Van het orgel restte weinig meer dan wat klompen lood.
|
|
| De herbouw kreeg op 8 mei 1947 het groene licht van de
dienst wederopbouw van het ministerie van O.K. en W. (Onderwijs, Kunsten
en Wetenschappen). Eerst werd de noordbeuk herstel.
De eerste fase werd
afgerond met de in gebruik name van de noordbeuk op 10 juni 1949. Van de
kosten, f. 200.00 nam het rijk 55% voor zijn rekening. Op 18 juni 1954
was de restauratie van het gehele kerkgebouw voltooid. De restauratie
van de toren begon toen pas en werd in 1956 opgeleverd.
|
|
| Uit de kerk van Graft (Noord-Holland) werden o.a. de
banken en preekstoel overgenomen. Veel fondsenwerving was nog nodig om
een nieuw orgel te kunnen kopen. Uiteindelijk kon er in Utrecht een
Bätz-Witte orgel worden over genomen voor 30333 gulden. De inbouw in de
kerk kostten nog eens 15000 gulden. Op 23 december 1958 werd het orgel
in gebruik genomen. De Oude Kerk en directe omgeving ademen nog steeds de rust en
sfeer van weleer. De contouren van de vroegere palissade zijn herkenbaar
aan de rondgang om de kerk. Na de restauratie is de indeling van de kerk
een kwart slag gedraaid zoals de foto's duidelijk maken. De noordbeuk is
tegenwoordig een open ruimte. |
|
|
|
Bron:
- Verbrand, Herbouwd, Herdacht -
Hervormde kerk Maasland, 2004, P.M. Pols, A. Roza, B.F. van
Verschuer.
|
|
|
